Manto's conservation blog

Αυτό το ιστολόγιο σας αποχαιρετά

2010-04-19T10:43:00.005+03:00

Ξεκίνησα αυτό το ιστολόγιο έναν χρόνο και κάτι πριν, σαν εκπαιδευτικό εργαλείο για τη διδασκαλία του μαθήματος "Συντήρηση φορητής εικόνας" στο ΙΕΚ Πετρά, καλώντας τους σπουδαστές αλλά και όσους ενδιαφέρονται για τη συντήρηση έργων τέχνης να συμμετέχουν. Ως επικοινωνιακό μέσο θεωρώ ότι είχε επιτυχία, καθώς έλαβα πολύ θετική ανταπόκριση από τους σπουδαστές, ενώ με βοήθησε να μεταδώσω και να λάβω πληροφορίες εκτός του συμβατικού χώρου μίας τάξης μαθημάτων. Με μεγάλη μου ευχαρίστηση διαπίστωσα ότι το ιστολόγιο απέκτησε αναγνώστες και από άλλους χώρους και αποφάσισα να το κρατήσω ανοικτό και μετά το πέρας των μαθημάτων.
Για προσωπικούς λόγους φέτος σταμάτησα τη διδασκαλία στο ΙΕΚ και θεωρώ ότι το ιστολόγιο πλέον έχει αποκλίνει πολύ από τους αρχικούς εκπαιδευτικούς του στόχους και τείνει να γίνει "προσωπικό". Γι'αυτό και αποφάσισα τον τερματισμό του και τη δημιουργία ενός νέου ιστολογίου όπου θα μπορώ να εκφράζομαι και να επικοινωνώ, όπως πάντα γύρω από τη συντήρηση έργων τέχνης. Το νέο ιστολόγιο θα ανακοινωθεί σύντομα ενώ όλες οι πληροφορίες θα συνεχίσουν να υπάρχουν για μελλοντική χρήση.
Ευχαριστώ πολύ όλους όσους συμμετείχαν στο ιστολόγιο με αναρτήσεις, σχόλια είτε ως απλοί αναγνώστες. Νιώθω ιδιαίτερα χαρούμενη για τη γνωριμία με αξιόλογους συναδέλφους μέσω του ιστολογίου.
Τέλος, σαν απάντηση στο ερώτημα που έκανα στην πρώτη ανάρτηση αυτού του ιστολογίου θα πω: "Ναι, η συντήρηση είναι και πρέπει να παραμείνει ανοικτή!"

Το εργαστήριο χαλκοχυτικής της Α.Σ.Κ.Τ.

2010-04-18T09:10:00.003+03:00

Χθες βρέθηκα τυχαία σε μία πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση στο Γκάζι. Πρόκειται για την παρουσίαση των έργων από το εργαστήριο χαλκοχυτικής της Α.Σ.Κ.Τ., ενός εργαστηρίου που πρόσφατα λειτούργησε ξανά με πολλή προσπάθεια και έχοντας εξαιρετικά αποτελέσματα. Η έκθεση παρουσιάζει με σαφήνεια τη "μέθοδο του χαμένου κεριού", μιά μέθοδο που χρησιμοποιείται περίπου από το 2000 π.Χ. για την κατασκευή γλυπτών από μέταλλο. Στο βίντεο που συνοδεύει την έκθεση μπορεί κάποιος να κατανοήσει καλύτερα κάποιες λεπτομέρειες της τεχνικής που είναι τόσο δύσκολο να περιγραφεί με λόγια. Εξαιρετικό είναι και το βιβλίο της έκθεσης που παρουσιάζει τόσο την ιστορία της χαλκοχυτικής, όσο και ιστορικά στοιχεία από την λειτουργία του εργαστηρίου της Α.Σ.Κ.Τ.
16-25 Απριλίου 2010
Τεχνόπολη, αίθουσα "Τάκης Παπατσώνης", Πειραιώς 100

Ημερίδα της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης- συγχρονες τεχνολογιες στην αναστηλωση της Ακρόπολης

2010-03-17T15:01:00.004+02:00

Την Παρασκευή 19.3.2010, στις 15.00, θα πραγματοποιηθεί στο Αμφιθέατρο του Μουσείου της Ακρόπολης ημερίδα με θέμα: «Σύγχρονες τεχνολογίες στην αναστήλωση των μνημείων της Ακρόπολης». Η ημερίδα είναι αφιερωμένη στην αξιοποίηση της προηγμένης τεχνολογίας για την προστασία, ανάδειξη και προβολή των μνημείων της Ακρόπολης.
Η Υπηρεσία Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης, χάρη σε μια σειρά προγραμμάτων που χρηματοδοτήθηκαν από το πρόγραμμα «Πολιτισμός» και το πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας» του Γ’ ΚΠΣ, σχεδίασε και εκπόνησε δράσεις που αξιοποιούν τη σύγχρονη τεχνολογία, με τρεις κυρίως στόχους:
• Την τεκμηρίωση και τη σχεδιαστική αποτύπωση των μνημείων, των τειχών και του βράχου. Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε χαρτογράφηση του αναγλύφου της Ακρόπολης, τρισδιάστατη σάρωση του Ερεχθείου και των τειχών, ανάπτυξη ευέλικτου Γεωγραφικού Συστήματος Πληροφοριών, σε συνδυασμό με αναβάθμιση της υπάρχουσας βάσης δεδομένων για τις αναστηλωτικές επεμβάσεις και εξαγωγή των δεδομένων στο διαδίκτυο.
• Την ενόργανη παρακολούθηση και καταγραφή των σεισμικών δράσεων στα μνημεία. Οι καταγραφές που προκύπτουν αποτελούν το υπόβαθρο για την εκπόνηση μελετών δομικής αποκατάστασης των μνημείων.
• Την ενημέρωση του κοινού και την προβολή των αναστηλωτικών έργων της Ακρόπολης.
Στην ημερίδα θα μιλήσουν οι μελετητές των έργων και οι εκπρόσωποι των επιστημονικών ιδρυμάτων και φορέων που συνεργάστηκαν για την ολοκλήρωση των προγραμμάτων. Στην ημερίδα θα απευθύνουν χαιρετισμό η Γενική Γραμματέας του ΥΠΠΟΤ, κ. Λ. Μενδώνη και ο Πρόεδρος της ΕΣΜΑ, κ. Χ. Μπούρας.
Το πρόγραμμα της ημερίδας μπορείτε να το δείτε εδώ

5o Bazaar Βιβλίων και Αντιγράφων

2010-03-17T14:56:00.000+02:00

19-21 Μαρτίου 2010
Βυζαντινό & Χριστιανικό Μουσείο

Βιβλία 50% & Αντίγραφα 40% έκπτωση

Συμμετέχουν:
Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων
Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων-Ελληνικό Τμήμα (ICOM)
Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης
Μουσείο Μπενάκη
Χριστιανική Αρχαιολογική Εταιρεία
Σύλλογος Φίλων Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου
Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο

Ιστολόγιο που παρουσιάζει τις εργασίες συντήρησης σε πίνακα του Van Gogh

2010-03-12T22:22:00.001+02:00

Ένα νέο ιστολόγιο δημιουργήθηκε αποκλειστικά για την παρουσίαση των εργασιών συντήρησης του πίνακα "Το υπνοδωμάτιο" του Vincent Van Gogh. Διαχειριστές είναι ο διευθυντής του μουσείου Van Gogh, η υπεύθυνη συντήρησης και η επιμελήτρια της συλλογής. Οι εργασίες θα παρουσιάζονται βήμα-βήμα με τη μορφή αναρτήσεων και θα μπορεί το κοινό να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να κάνει σχόλια ή να εκφράζει απορίες. Πρόκειται για μία πολύ αξιόλογη προσπάθεια αλλά και μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα αξιοποίηση των δυνατοτήτων του ιστολογίου στη συντήρηση έργων τέχνης.
Μπορείτε να το παρακολουθείτε εδώ.

Διάλεξη για τις ανασκαφές Ακρωτηρίου Θήρας

2010-02-04T15:01:00.001+02:00

Επαναπροκήρυξη θέσεων ορισμένου χρόνου στο ΥΠΠΟΤ

2010-02-04T12:57:00.002+02:00

Ζητούνται συντηρητές ΠΕ, ΤΕ ή ΔΕ για 990 ώρες στις υπηρεσίες: 4η ΕΒΑ, 19η ΕΒΑ, Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Μακεδονικών και Θρακικών σπουδών, Λ΄ ΕΠΚΑ. Όλες τις πληροφορίες σχετικά με τις θέσεις και τον τρόπο υποβολής των αιτήσεων θα τις βρείτε εδώ. Αναμένονται και άλλες προκηρύξεις που θα δημοσιεύονται στον ίδιο δικτυακό τόπο.

Κύκλος 3 διαλέξεων: Συλλέκτες και συλλογές. Χειρισμός έργων και αντικειμένων τέχνης.

2010-01-31T11:56:00.002+02:00

Διαλέξεις στο Ίδρυμα Β&Μ Θεοχαράκη για τον σωστό χειρισμό των έργων τέχνης. Περισσότερα εδώ.

Ακυρώθηκαν οι προκηρύξεις για συμβάσεις ορισμένου χρόνου του ΥΠΠΟΤ

2010-01-14T13:29:00.008+02:00

Το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ανακοίνωσε ότι θα επαναπροκηρυχθούν οι 2.584 θέσεις ορισμένου χρόνου εντός της εβδομάδος. Τα σχετικά κείμενα βρίσκονται εδώ.
Καθώς δεν υπάρχουν εργαζόμενοι με συμβάσεις στο υπουργείο, πολλά μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι παραμένουν κλειστά:
-Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο (τμήμα του θα λειτουργήσει από την επόμενη εβδομάδα)
-Όλος ο όροφος του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου (16 αίθουσες)
-Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού (λειτουργούν οι 4 από τις 11 αίθουσες του Μουσείου και η περιοδική έκθεση προκειμένου να παραμείνει ανοικτός ο Λευκός Πύργος)
-Η Επιγραφική και Προϊστορική Συλλογή του Αρχαιολογικού Μουσείου Ρόδου
-Οι δύο αρχαιολογικές εκθέσεις στο Καστέλλο Ρόδου
-Νομισματικό Μουσείο (ο β’ όροφος και όλο το Μουσείο την Κυριακή)
-Αρχαιολογικό Μουσείο Καρπάθου
-Αρχαιολογικό Μουσείο Κάσου
-Αρχαιολογικό Μουσείο Νισύρου
-Αρχαιολογικό Μουσείο Αστυπάλαιας
-Αρχαιολογικό Μουσείο Λέρου
-Αρχαιολογικό Μουσείο Αταλάντης (μόνο Σαββατοκύριακο ανοιχτό)
-Αρχαιολογικό Μουσείο Αγ. Νικολάου Κρήτης
-Ψηφιακή έκθεση Παλαιού Μουσείου Ολυμπίας
-Αρχαιολογική Συλλογή Τρικάλων
-Αρχαιολογικό Μουσείο Λυκόσουρας
-Αρχαιολογικό Μουσείο Δίου (κλειστή η μισή έκθεση)
-Λαογραφικό Μουσείο Ρόδου
-Αρχοντικό Βουβάλα Καλύμνου
-Αρχοντικό Νικολαϊδη Πάτμου
-Βυζαντινό Μουσείο Σύμης
-Βυζαντινό Μουσείο Καστελλόριζου
-Μουσείο Μούρτζινων Καρδαμύλης
-Αρχαιολογικός χώρος Βραυρώνας
-Έκθεση Σαντορίνης
-Έκθεση Σικίνου
-Έκθεση Σίφνου

Επεξεργασία δέρματος για βιβλιοδεσία

2009-12-17T13:46:00.002+02:00

Το βίντεο δείχνει έναν τρόπο λέπτυνσης των ακρών του δέρματος που θα χρησιμοποιηθεί για βιβλιοδεσία

Πηγή: http://jeffpeachey.wordpress.com/2009/12/16/paring-in-action/

Σχετικά με τις προκηρύξεις θέσεων εργασίας

2009-11-21T22:25:00.003+02:00

Στον επίσημο δικτυακό τόπο του ΥΠΠΟΤ (Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού) υπάρχουν αναρτημένες όλες οι τελευταίες θέσεις ωρομισθίου προσωπικού από διάφορες εφορείες αρχαιοτήτων. Μεταξύ των θέσεων και κάποιες για συντηρητές αρχαιοτήτων.
Οι θέσεις αυτές φυσικά είναι μέχρι το τέλος του έτους, δηλαδή για έναν μήνα, και εμπίπτουν στους περιορισμούς του γνωστού σε όλους μας ΠΔ 164/2004. Επομένως υπάρχει το ενδεχόμενο ρίσκο για όσους προσληφθούν για αυτό το μήνα να μην έχουν το δικαίωμα να κάνουν αίτηση για τους επόμενους 3 μήνες.

13 θέσεις στη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων

2009-11-18T21:17:00.001+02:00

Όσες προκηρύξεις πέφτουν στην αντίληψή μου τις δημοσιεύω στο αντίστοιχο τμήμα στα δεξιά. Εάν κάποιος γνωρίζει και για άλλες θέσεις, θα ήμουν ευγνώμων αν μου τις έστελνε με e-mail.

13 θέσεις στη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων

Λήξη: 26/11/2009

Πρόσληψη ωρομίσθιου προσωπικού στη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων.

Στο Αγρίνιο

Για την εκτέλεση εργασιών συντήρησης κεραμικών στην ανασκαφή αρχαιολογικού τομέα Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Αγ. Τριάδας στη Μαύρικα Αγρινίου

1 Αρχαιολόγο πτυχιούχο πανεπιστημιακής εκπαίδευσης
1 Απόφοιτο ΤΕΛ-ΙΕΚ-ΙΙΕΚ-ΤΕΕ με ειδικότητα τεχνικού συντηρητή Έργων Τέχνης με αποδεδειγμένη εμπειρία στη συντήρηση κεραμικών.

Στην Άνδρο

Για την εκτέλεση εργασιών συντήρησης τοιχογραφιών στον Ι.Ν. Ταξιάρχη Μεσσαριάς

1 Πτυχιούχο Τ.Ε.Ι. του Τμήματος Συντήρησης Αρχ/των και Έργων Τέχνης (Ομάδα Β’ Εικαστικών Έργων ) με αποδεδειγμένη εμπειρία στη συντήρηση τοιχογραφιών.

Στην Πάτρα

Για την εκπόνηση μελέτης συντήρησης χαρτώου υλικού σε περιοχή αρμοδιότητας 6ης ΕΒΑ

1 Συντηρητή πτυχιούχο πανεπιστημιακής εκπαίδευσης με εμπειρία στη συντήρηση χαρτώου υλικού.

Για την εκτέλεση εργασιών συντήρησης τοιχογραφιών Ιερού Ναού Αγίου Ανδρέα

3 Πτυχιούχους Τ.Ε.Ι. του Τμήματος Συντήρησης Αρχ/των και Έργων Τέχνης (Ομάδα Β΄ Εικαστικών Έργων) με αποδεδειγμένη εμπειρία στη συντήρηση τοιχογραφιών

Για την εκτέλεση βοηθητικών εργασιών στον Ιερό Ναό Αγίου Ανδρέα

1 Εργάτη με εμπειρία σε αρχαιολογικά έργα

Στην Κρήτη

Για την εκτέλεση εργασιών συντήρησης κονιαμάτων και τοιχογραφιών ανασκαφικού χώρου στη Ζώμυνθο, τοιχογραφιών στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις Γωνιές και εργασίες συντήρησης και επανέκθεσης αποσπασμένων τοιχογραφιών στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

3 Πτυχιούχους Τ.Ε.Ι. του Τμήματος Συντήρησης Αρχ/των και Έργων Τέχνης (Ομάδα Β΄ Εικαστικών Έργων) με αποδεδειγμένη εμπειρία στη συντήρηση τοιχογραφιών.

Στην Κοζάνη

Για την εκτέλεση εργασιών συντήρησης βελτίωσης συνθηκών αποθήκευσης αντικειμένων και πρώτα σωστικά μέτρα στο λαογραφικό Μουσείο Κοζάνης

1 Πτυχιούχο Τ.Ε.Ι. του Τμήματος Συντήρησης Αρχ/των και Έργων Τέχνης (Ομάδα Α΄ Ανασκαφικών Ευρημάτων) με αποδεδειγμένη εμπειρία στη συντήρηση λαογραφικών αντικειμένων.

Για την εκτέλεση βοηθητικών εργασιών στα εργοτάξια της ΔΣΑΝΜ

1 Εργάτη με εμπειρία σε αρχαιολογικά έργα

Οι αιτήσεις των ενδιαφερομένων θα γίνονται δεκτές στα γραφεία της ΔΣΑΝΜ στην οδό Πειραιώς 81.

Πληροφορίες στα τηλ. 210 3218475 - 210 3215548.

Η συντήρηση της αίθουσας των κατόπτρων

2009-11-15T20:21:00.003+02:00

Για όσους δεν είδαν το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ στην ΕΤ1, στους παρακάτω συνδέσμους μπορείτε να δείτε φωτογραφίες από τις εργασίες συντήρησης της αίθουσας των κατόπτρων στις Βερσαλλίες. Προσωπικά με συνεπαίρνει η ιδέα ενός τόσο μεγαλειώδους έργου συντήρησης, που φέρνει κοντά πολλούς επιστήμονες που έχουν να αντιμετωπίσουν ποικίλες προκλήσεις.
Φωτογραφίες
Βίντεο

Διάλεξη για το Ιστορικό Αρχείο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας

2009-11-06T23:56:00.004+02:00

H Διευθύντρια της ΔΕΑΜ Δρ. Μεταξία Τσιποπούλου θα δώσει διάλεξη με θέμα «Το Ιστορικό Αρχείο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας: ένας άγνωστος θησαυρός βγαίνει στο φως», προσκεκλημένη από το Σύλλογο Φίλων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.

Στην διάλεξη αυτή θα παρουσιαστεί το σημαντικό έργο που συντελείται στην Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνημείων, καθώς και λίγα λόγια για το εργαστήριο συντήρησης χαρτώου υλικού της υπηρεσίας, όπου και εργάζομαι.

Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2009

Αμφιθέατρο Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Τοσίτσα 1, Αθήνα.

Ώρα 7 μ.μ.

Πληροφορίες για τη διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνημείων θα βρείτε εδώ

Διάλεξη Vasco Fassina

2009-10-21T07:27:00.000+03:00

Την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου και ώρα 12:00 -13:00, στο αμφιθέατρο του τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων & Έργων Τέχνης θα δοθεί διάλεξη από τον Καθ. Vasco Fassina με θέμα:
«Έρευνα σχετικά με τον καθαρισμό επικαθήσεων από επιφάνειες που φέρουν χρώμα και επιχρύσωση στο μαρμάρινο ταφικό μνημείο Arca Scaligera του Cansignorio».

Κύκλος Διαλέξεων

2009-10-13T21:02:00.006+03:00

Από e-mail που έλαβα, κάποιες εκδηλώσεις που μπορεί να σας ενδιαφέρουν:

Εκ µέρους της «Πρωτοßουλίας για την Ανάδειξη της Πολιτιστικής Κληρονοµιάς»*,

θα θέλαµε να σας προσκαλέσουµε στον κύκλο των ανοικτών δηµοσίων διαλέξεων από διακεκριµένους ειδικούς και ακαδηµαϊκούς. Στόχος είναι η ενηµέρωση του κοινού, των ερευνητών και των φοιτητών για τις τρέχουσες εξελίξεις στον τοµέα της διαχείρισης, προστασίας και ανάδειξης των αρχαιολογικών χώρων.

Κύκλος Διαλέξεων

15 Οκτωßρίου 2009, 19:00

Αρχαιολογική Εταιρεία

Δρ. Nicholas Stanley-Price (πρώην γενικός διευθυντής ICCROM)

«The Reconstruction of Archaeological Sites»

11 Δεκεµßρίου 2009, 19:00

Νέο Μουσείο Μπενάκη - Πειραιώς 138

Οµ. Καθ. Πέτρος Θέµελης (Πανεπιστήµιο Κρήτης)

«Τοπικές Κοινωνίες και Διαχείριση της Πολιτιστικής Κληρονοµιάς.

Η περίπτωση της Μεσσήνης»

6 Απριλίου 2010, 19:00

Αίθουσα Κότσεν, Γεννάδειος Βιßλιοθήκη -

Αµερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών

Καθ. Ian Hodder (Πανεπιστήµιο του Στάνφορντ)

«Engaging Communities Past and Present at Çatalhöyük»

14 Μαΐου 2010, 19:00

Νέο Μουσείο Μπενάκη - Πειραιώς 138

Δρ. Mounir Bouchenaki (γενικός διευθυντής ΙCCROM)

«The Interdependency of the Tangible and Intangible Cultural Heritage»

Στοιχεία Επικοινωνίας: Λ. Καµπάνης, οδός Βλεπύρου, 19009 Πικέρµι • Τηλ.: 2106036347 • Fax: 210 6036358 • www.inherity.org <http://www.inherity.org/ >

* Η αστική µη κερδοσκοπική «Πρωτοßουλία για την Ανάδειξη της Πολιτιστικής

Κληρονοµιάς», υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισµου, ιδρύθηκε τον

Δεκέµßριο του 2008 µε σκοπό την προαγωγή, µέσω της έρευνας και της

εκπαίδευσης, των καλύτερων πρακτικών στην ανάδειξη, προστασία και διαµόρφωση των αρχαιολογικών χώρων στην Ελλάδα και διεθνώς.

World Digital Library

2009-10-13T21:00:00.000+03:00

Χρήστες του διαδικτύου από όλο τον κόσμο
έχουν πια την ευκαιρία να επισκέπτονται
οποιαδήποτε στιγμή την Παγκόσμια Ψηφιακή
Βιβλιοθήκη (World Digital Library), που άνοιξε τις
πύλες της πρόσφατα από την έδρα της UNESCO
στο Παρίσι, για να «ξεφυλλίσουν» κάποιους
από τους ανεκτίμητους πολιτιστικούς θησαυρούς
που προσφέρει δωρεάν στο κοινό.
<http://www.wdl.org/en/>

10 μαθήματα για τη διαχείριση των μνημείων

2009-10-13T20:53:00.003+03:00

Στα πλαίσια του Ελεύθερου Πανεπιστημίου περιλαμβάνονται μαθήματα για τη διαχείριση των μνημείων. Στη Στοά του Βιβλίου, από τις 14/10.
Αναλυτικές πληροφορίες εδώ.

Νέες τεχνολογίες στον τομέα συντήρησης μνημείων- Ημερίδα

2009-09-10T20:52:00.011+03:00

Η Geoservice και η Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων του Ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού σας προσκαλούν στη δημόσια παρουσίαση του ευρωπαϊκού προγράμματος STONECORE που θα γίνει στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου 2009.

Στη συνάντηση θα παρουσιαστεί η ανάπτυξη και εφαρμογή νανο-υλικών για τη συντήρηση αρχαίων λίθων και κονιαμάτων.

Ένας ακόμη κύριος στόχος του STONECORE είναι η ανάπτυξη μη-καταστροφικών μεθόδων αξιολόγησης του αρχαίου υλικού.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίδειξη των σύγχρονων μη-καταστροφικών τεχνικών Ground Penetrating Radar & Ultrasonic που μπορούν να εφαρμοστούν σε μνημεία και τα δομικά τους υλικά.

Γιά να κατεβάσετε το πρόγραμμα της ημερίδας, κάντε κλίκ εδώ.

Links: geoservice, ΥΠΠΟ, stonecore, cultural organisation of the city of athens, athens maps

Ημέρα:22 Σεπτεμβρίου 2009

Ώρα: 09:00

Τηλέφωνο επαφής:

+30 210 6469865

Email: info@geoservice.gr

Βιβλιοδεσία

2009-08-28T22:29:00.000+03:00

controller="true"
stretchToFit="true"
uiMode="full"
ShowStatusBar="true"
showcontrols="true" />

2009-08-25T20:18:00.006+03:00

Ψηφιδωτό home-made (η 1η απόπειρα)

2009-08-21T21:12:00.021+03:00

Έχοντας περάσει από το ΤΕΙ, θα υπέθετε κανείς ότι ίσως και να είχα κάνει τον κόπο να μπω έστω και μία φορά από το εργαστήριο συντήρησης ψηφιδωτού...η αλήθεια είναι ότι δεν το πολυσυμπαθούσα, μάλλον το είχα συνδυάσει με την εκκλησιαστική παράδοση και δεν είχα φανταστεί ποτέ τον εαυτό μου να κόβει ψηφίδες...

Άλλαξα γνώμη όταν αναγκάστηκα να διδάξω ένα μάθημα στο ΕΠΑΣ "Ψηφιδογραφία", όπου όπως φαίνεται εμείς οι συντηρητές μπορούμε να διδάξουμε! (και ας μην το έχουμε διδαχθεί, τουλάχιστον κάποιοι από εμάς...). Μπαίνοντας στη διαδικασία να μάθω περισσότερα για αυτό, βρέθηκα στην ευχάριστη έκπληξη να ανακαλύψω την ομορφιά της τέχνης αυτής, που είναι πολύπλοκη και απλή ταυτόχρονα, που μπορεί να είναι πολύ κλασική αλλά και πολύ μοντέρνα- άλλωστε και τα pixels μοιάζουν με ψηφίδες.
Ανακαινίζοντας το παλιό μου σπίτι, και μέσα από τη θλίψη και τη χαρά της διαδικασίας αυτής, αποφάσισα να πω στον μάστορα να μου κρατήσει τα παλιά πλακάκια για να τα κάνω ψηφιδωτό. Δεν πολυκατάλαβε και με κοίταζε λίγο περίεργα όταν είχα πάει με τη σακουλίτσα μου και μάζευα τα σπασμένα. Επίσης, μάζεψα τις πέτρες από τις παραλίες της Σαντορίνης που προσφέρουν μία ωραία γκάμα χρωμάτων από λευκό, κόκκινο και μαύρο. Πειραματίστηκα μέχρι και σε ψηφίδες από ελαφρόπετρα!

Για το κόψιμο των ψηφίδων καλό είναι να φοράτε προστατευτικά γυαλιά

Έχοντας μαζέψει όλες τις πληροφορίες από τα εργαστήρια ψηφιδωτού που επισκέφθηκα, προμηθεύθηκα με τα κατάλληλα υλικά αλλά έκανα τις τροποποιήσεις που νόμιζα εγώ, ως συντηρήτρια. Για παράδειγμα, αντί να κολλήσω τις ψηφίδες με αλευρόκολλα, χρησιμοποίησα klucel-g, αντί να τις κολλήσω σε χαρτί ή ύφασμα όπως συνηθίζεται, έκανα το σχέδιό μου πάνω σε holytex που είναι γερό και προσφέρει διαφάνεια (έτσι αν το γυρίσεις ανάποδα μπορείς να δεις την καλή του πλευρά).

Γυρνώντας το ανάποδα βλέπω την καλή πλευρά, τα λάθη που έχω κάνει και τυχόν αλλαγές που πρέπει να γίνουν στο σχέδιο.

Το κόψιμο είναι παίδεμα, ιδιαίτερα αν στηρίζεσαι στα απλά εργαλεία, αν δεν παιδευτείς λιγάκι όμως δεν έχει νόημα...η ασυμμετρία που προσφέρει η τανάλια είναι που έχει το ενδιαφέρον τελικά.

Για το κονίαμα χρησιμοποίησα chaux blanche, καθώς φοβήθηκα τον ασβέστη των μαστόρων. Εκεί όμως έγιναν κάποια λαθάκια... έγινε πολύ χονδρόκοκκο και δεν περνούσε μέσα από το πλέγμα που είχα βάλει και έτσι αναγκάστηκα να το ξανακάνω χαλώντας έτσι κάποια κομμάτια του ψηφιδωτού μου...

Στο πλέγμα πέρασα και δύο συρματάκια για να μπορώ να το κρεμάσω

Επίσης, στο τέλος αναγκάστηκα να κάνω "ρετούς" στους αρμούς γιατί ήταν πολύ λευκοί...

Σε γενικές γραμμές όμως για πρώτη απόπειρα νομίζω ότι πήγε καλά... το σχέδιο που έκανα δεν είναι και τόσο καλό, βασικά γιατί δεν υπήρχε σχέδιο... ήθελα να θυμίζει πλαγιά στη Σαντορίνη αλλά δεν ξέρω αν το πέτυχα...

Et voila!

Δεν το βάζω κάτω όμως! Τώρα έμαθα από τα λάθη μου και νομίζω ότι μου αρέσουν αυτοί οι πειραματισμοί. Το επόμενο ψηφιδωτό θα το ονομάσω: "Ο βυθός του μπικίνι"

Εκδηλώσεις του Υπουργείου Πολιτισμού για την Αυγουστιάτικη πανσέληνο.

2009-08-05T23:00:00.002+03:00

Όπως κάθε χρόνο, θα είναι ανοικτοί οι αρχαιολογικοί χώροι ενώ παράλληλα πραγματοποιούνται και εκδηλώσεις. Αναλυτικά το πρόγραμμα εδώ

Τα βασικά στοιχεία κατασκευής ενός χειρόγραφου βιβλίου

2009-07-21T23:17:00.006+03:00

Το βίντεο που ακολουθεί εξηγεί με απλές εικόνες τα στοιχεία από τα οποία αποτελείται ένα βιβλίο και μπορεί να φανεί χρήσιμο σε όσους θέλουν να εξοικειωθούν με τη βασική ορολογία στα αγγλικά, με τους όρους folio, bifolio, gathering, recto, verso κ.λπ.
Είναι του J. Paul Getty Museum και διαθέσιμο μαζί με άλλα βίντεο μέσα από το youtubechannel

Συντήρηση πολυπρόσωπης εικόνας

2009-07-13T21:05:00.007+03:00

Η παρακάτω συντήρηση φορητής εικόνας πραγματοποιήθηκε από τους σπουδαστές F.K και TomB στο εργαστήριο του ΙΕΚ Πετρά κατά το εαρινό εξάμηνο 2009:

Η εικόνα πριν τη συντήρηση

Έγινε στερέωση της ζωγραφικής επιφάνειας με ταυτόχρονη εξομάλυνση των αποκολλημένων σημείων

Στάδιο καθαρισμού της ζωγραφικής επιφάνειας

Η εικόνα μετά τις εργασίες συντήρησης

Νέο Μουσείο Ακρόπολης

2009-06-24T22:28:00.023+03:00

Με όλα όσα είχαν ακουστεί για το Νέο Μουσείο Ακρόπολης, ήθελα πολύ να το επισκεφτώ αλλά με τρόμαξε λιγάκι ο ντόρος που είχε γίνει σχετικά με τεράστιες ουρές στα ταμεία αλλά και όλος αυτός ο βομβαρδισμός πληροφοριών από τα μέσα ενημέρωσης, που πίστευα ότι θα προκαλούσε κοσμοσυρροή. Ξεκίνησα λοιπόν το απογευματάκι μετά τη δουλειά μου, με σκοπό να κάνω μεταβολή στην περίπτωση που πράγματι θα υπήρχε μεγάλη ουρά... ομολογώ ότι απογοητεύτηκα λιγάκι που δεν είχε τελικά και τόσο κόσμο, τη στιγμή που στο σχεδόν αντίστοιχο μουσείο της Περγάμου στο Βερολίνο περίμενα υπομονετικά μαζί με όλους (και αρκετούς Έλληνες) επί 2 ώρες μέσα στη βροχή και τον τσουχτερό αέρα για να μπω. Αναρωτήθηκα αν για αυτή την άδεια εικόνα έφταιγαν οι υπερβολές των μέσων ενημέρωσης ή η αδιαφορία των Αθηναίων για το νέο σπίτι των γλυπτών της Ακρόπολης ... (προσωπική μου εκτίμηση σύμφωνα με αυτά που είδα, με δεδομένο ότι πρόκειται για πρώτη εβδομάδα λειτουργίας, τουριστική περίοδος για την Αθήνα και σε σύγκριση με τον κόσμο που είχε το The Mall όταν πρωτοάνοιξε...).

Η είσοδος του μουσείου, Τετάρτη απόγευμα

Τι να πω γι' αυτό το μουσείο... αν και ανήκα στους σκεπτικιστές, ομολογώ ότι με μάγεψε...

Όταν είχα πρωτοδεί το κτίριο με ξένισε η όψη του, όχι τόσο το γυαλί, όσο τα έντονα μεταλλικά στοιχεία του. Σήμερα, καθώς βγήκα από το μετρό έστριψα κατά λάθος προς τα δεξιά και αναγκάστηκα να κάνω το γύρο του κτιρίου για να βρω την είσοδο. Ήθελα όμως να δω αν πράγματι είναι τόσο ασυμβίβαστο σαν κτίριο με την πολεοδομία της περιοχής όπως πολλοί το κατηγόρησαν. Ήθελα να παρατηρήσω αυτό που λέμε στη συντήρηση "σεβασμός στον περιβάλλοντα χώρο", ένα στοιχείο τόσο ευαίσθητο όσο και η αισθητική του καθενός. Γιατί ο αρχιτέκτονας είναι ένας μόνο άνθρωπος και είναι πολύ δύσκολο η αισθητική του να συμβαδίζει με την αισθητική του συνόλου...χωρίς να γνωρίζω και πολλά από αρχιτεκτονική μπορώ να καταλάβω το πώς ένα νέο κτίριο που τοποθετείται σε ένα παλαιό περιβάλλον θα πρέπει να περιέχει τις μνήμες του περιβάλλοντος αυτού...όπως ο Αθηναικός ουρανός που αντικατοπτρίζεται στα τζάμια του ή ο προσανατολισμός που ακολουθεί τις γραμμές του αιώνιου κτιρίου, του Παρθενώνα. Περπατώντας γύρω από το κτίριο δεν ένιωσα παραφωνίες και παρόλο που είναι τόσο διαφορετικό, ένιωσα ότι ήδη ανήκει εκεί, ότι ανήκει σε όλους μας.

Ο ουρανός αντικατοπτρίζεται στις επιφάνειες του κτιρίου

Το μεγαλείο όμως βρίσκεται στο εσωτερικό του... γιατί δεν μιλάμε απλώς για κάποια αγάλματα που στοιβάχτηκαν σε ένα ακόμα αρχαιολογικό μουσείο της Ελλάδας, μιλάμε για τα πιο σημαντικά εκθέματα, αυτά που ως φοιτήτρια στην ιστορία της τέχνης λέγαμε super-SOS, αυτά που επηρέασαν όλα τα άλλα και τα πιο πολλά τα θυμόμουν από τις παλιές φωτογραφίες στα βιβλία...

Περπάτησα ανάμεσα τους, όπου δεν υπήρχε καθοδήγηση, ούτε ενδείξεις του ποιά είναι τα σημαντικότερα, μονάχα ένα δάσος από γλυπτά που μπορούσα να τα δω από όλες τις πλευρές και ακολουθώντας διάφορες κατευθύνσεις... Περπατώντας στο δάσος συνάντησα το παιδί του Κριτίου, τις κόρες με τα διακοσμημένα πέπλα και άλλες γνώριμες ή μη μορφές, νιώθωντας πραγματικά να συνομιλώ μαζί τους. Και συνεχίζοντας να περπατάω έτσι, έκανα τον κύκλο τρεις φορές χωρίς ούτε να το καταλάβω... κάθε φορά παρατηρώντας κάτι διαφορετικό, κάθε φορά κάνοντας μία νέα διαδρομή που με οδηγούσε σε νέες ανακαλύψεις...

Λεπτομέρεια από τη ζωγραφιστή διακόσμηση στο πέπλο της κόρης

Οι προθήκες είναι οι πιο πρωτότυπες που έχω δει ποτέ σε μουσείο, ξεφεύγοντας τελείως από την παλιά αισθητική και αναδεικνύοντας μέσα από την λιτότητα το μεγαλείο των υλικών και των σχημάτων...

Το φως αναδεικνύει το ανάγλυφο των τμημάτων

Οι Καρυάτιδες στέκονται αγέρωχα η μία δίπλα στην άλλη και σε μπαλκόνι, όπως στο Ερέχθειο, γεγονός που θα κάνει την ξενιτεμένη του ΒΜ να ζηλέψει, καθώς είναι μόνη, παρατημένη σε έναν διάδρομο και κάτω από ταβάνια που στάζουν...

Ανεβαίνοντας στην αίθουσα του Παρθενώνα σχεδόν λυπήθηκα τους Άγγλους που έχουν τα κλεμμένα γλυπτά με τόση υπερηφάνια και ταμπέλες που φωνάζουν "The Parthenon Gallery" μέσα σε ένα πολύβουο μουσείο και σε μια ξεχωριστή αίθουσα που φέρνοντάς την τώρα στη μνήμη μου και συγκρίνοντάς την με την αίθουσα του νέου μουσείου, μόνο ως αίθουσα για cocktail party μπορώ να την χαρακτηρίσω. Όποιος έχει πάει στο Βρετανικό μπορεί να το καταλάβει: Μία μακρόστενη αίθουσα με τα γλυπτά τοποθετημένα μετωπικά και σε παράταξη, σχεδόν σαν διακοσμητικά στοιχεία... Αντίθετα, η αίθουσα του Νέου Μουσείου σε καλεί να δεις τα γλυπτά από κοντά, να νιώσεις ότι είσαι ανάμεσά τους, ότι βρίσκεσαι κι εσύ ανάμεσα στην παρέα των θεών που παρακολουθούν τη γέννηση της Αθηνάς από το κεφάλι του Δία.

Το φως αγκαλιάζει απαλά τα μάρμαρα χωρίς να τα τραυματίζει... είναι το μοναδικό μουσείο που μπόρεσα να τραβήξω φωτογραφίες, χωρίς τη χρήση φλας (πάντα!) και δεν βγήκαν κίτρινες. Η θέα της Αθήνας με μάγεψε, όχι όμως τόσο ώστε να υπερισχύσει της θέας των γλυπτών... και εδώ έκανα τον γύρο της αίθουσας χωρίς να το καταλάβω...ξανά και ξανά... ακολουθώντας νοερά την πομπή των Παναθηναίων...

Φεύγοντας από το μουσείο είχα ένα απερίγραπτο συναίσθημα ευφορίας... τα προβλήματα που με απασχολούσαν όλη την προηγούμενη μέρα είχαν εξαφανιστεί, ήταν σαν να είχα κάνει την πιο υπέροχη ψυχοθεραπεία. Δεν με ένοιαζε ούτε η κίνηση, ούτε ο ταρίφας που κάπνιζε, έβριζε και οδηγούσε σαν τρελός, είχα στο μυαλό μου μονάχα τα γλυπτά, τα έβλεπα στην σκέψη μου να ζωντανεύουν ξανά και ξανά και ένιωσα λιγάκι σαν την αρχαϊκή κόρη που πριν από λίγο μου χαμογελούσε...

Διαβάστε επίσης: Τα μάρμαρα που μας ελευθέρωσαν

Προστέθηκε στις 5/8/2009: "Πλέον δεν επιτρέπονται οι φωτογραφίες στο μουσείο...ευτυχώς που πρόλαβα!"

Δημόσια Βιβλιοθήκη Ανδρίτσαινας

2009-06-01T00:03:00.001+03:00

autostart="False"
controller="true"
stretchToFit="true"
uiMode="full"
ShowStatusBar="true"
showcontrols="true" />

2. Διεθνής Ημέρα Μουσείων

2009-05-14T11:13:00.004+03:00

Στις 14 Μαΐου ξεκιναει η 25η Γιορτή Βιβλίου, μια διοργάνωση που υλοποιείται από τον Σύλλογο Εκδοτών Βιβλίου Αθηνών (ΣΕΒΑ) σε συνδιοργάνωση με το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) και τον Σύνδεσμο Εκδοτών Βιβλίου (ΣΕΚΒ).

* Που: Πεζόδρομος Ερμού
* Πότε: 14 ως 35 Μαίου 2009
Δευτέρα-Παρασκευή: 18.30-23.00
Σάββατο: 18.30-23.30
Κυριακή: 11.00-23.00

Διεθνής Ημέρα Μουσείων

2009-05-13T12:13:00.004+03:00

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μουσείων στις 18 Μαϊου, το Υπουργείο Πολιτισμού και το Ελληνικό Τμήμα του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων διοργανώνει εβδομάδα εορταστικών εκδηλώσεων (ομιλίες, εκθέσεις, επίσημες ξεναγήσεις, προβολές ταινιών και εκπαιδευτικές δραστηριότητες) σε όλη την Ελλάδα.

Τη 18η Μαΐου, κορυφαία ημέρα του εορτασμού, η είσοδος είναι ελεύθερη σε όλα τα μουσεία.

Δυστυχώς στις επίσημες ιστοσελίδες του Ελληνικού τμήματος του ICOM και του ΥΠΠΟ δεν υπάρχουν ακόμη πληροφορίες για το προγραμμα των εκδηλώσεων. Θα επανέλθω με περισσότερες πληροφορίες, όταν υπάρξουν.

Στο Μουσείο Ηρακλειδών έχει προγραμματιστεί για τη μέρα αυτή δωρεάν ξενάγηση στις 18:00.

Επιζωγραφίσεις 2

2009-05-07T19:53:00.012+03:00

Επανέρχομαι στο ζήτημα των επιζωγραφίσεων με μία κάπως πιο περίπλοκη υπόθεση. Τί γίνεται όταν έχουμε επιζωγράφιση σε μεγάλο τμήμα της εικόνας η οποία καλύπτει αντίστοιχη απώλεια; Κατά πόσο λαμβάνουμε υπόψη τις ηθικές παραμέτρους, την ιστορία της εικόνας ή την χρήση της ως λατρευτικό αντικείμενο;

Η παρακάτω εικόνα που απεικονίζει την Ανάληψη είχε δύο φάσεις ζωγραφικής: Η μεταγενέστερη φάση είναι όλο το πάνω τμήμα (το χρυσό φόντο και οι μορφές του Χριστού και των 2 Αγγέλων) καθώς και οι τρεις κεντρικές μορφές του κάτω τμήματος, που απεικονίζουν την Παναγία και δύο αγγέλους.

Το υπόλοιπο τμήμα της εικόνας ήταν παλαιότερο όπως γινόταν φανερό και από την έντονη οξείδωση του βερνικιού σε αυτά τα σημεία. Όπου είχε γίνει η επιζωγράφιση χρησιμοποιήθηκε χαρτί σαν βάση, πιθανότατα για να εξομαλυνθεί η διαφορά του πάχους στις δύο φάσεις. Το χαρτί αυτό προερχόταν από βιβλίο και ήταν τυπωμένο σε λατινικούς χαρακτήρες, όπως φαινόταν από τα σημεία της φθοράς. Αναρωτήθηκα αν θα μπορούσα να μάθω περισσότερα για αυτό και ο μοναδικός τρόπος θα ήταν να αφαιρεθεί η επιζωγράφιση.

Καθώς όμως η εικόνα ανήκε σε εκκλησία και μάλιστα ήταν η εικόνα στην οποία ήταν αφιερωμένος ο ναός, αποφάσισα να μην προχωρήσω σε μία τόσο δραστική επέμβαση, αλλά να μείνει το χαρτί κρυμμένο κάτω από την επιζωγράφιση, όπως το ήθελε και αυτός που το τοποθέτησε εκεί.

Καθώς το βερνίκι είχε οξειδωθεί έντονα στο υπόλοιπο κομμάτι της εικόνας, η διαφορά των χρωμάτων ενοχλούσε αισθητικά και αποφασίστηκε η αφαίρεση του βερνικιού στα σημεία αυτά.

Κατά τον καθαρισμό αποκαλύφθηκαν τα πραγματικά χρώματα αλλά και οι μεγάλες διαφορές στις μορφές και στα ενδύματα των δύο φάσεων ζωγραφική. Έγινε επίσης φανερό ότι ο δεύτερος αγιογράφος ακολούθησε την παλιά σύνθεση, καθώς κομμάτι από το ένδυμα αλλα και το φτερό του αγγέλου στα αριστερά, όπως και το χέρι του αγγέλου στα δεξιά ανήκουν στην παλιά φάση ζωγραφικής.

Με τον καθαρισμό έγινε και αφαίρεση τμήματος της επιζωγράφισης κάτω αριστερά η οποία κάλυπτε την επιγραφή "Δέησις του δούλου του θεού Ιωάννη και της συμβίας και των αδελφών της … ταύτης". Δυστυχώς δεν αναφερόταν χρονολογία.

Τα σημεία των απωλειών στοκαρίστηκαν και έγινε αισθητική αποκατάσταση. Καθώς πλέον υπάρχουν τρεις φάσεις ζωγραφικής, οι επεμβάσεις που έγιναν ήταν με υλικά όσο το δυνατόν αντιστρέψιμα, δηλαδή υδατοχρώματα και υδατοδιαλυτός στόκος.

Τελική μορφή της εικόνας:

Πώς κρίνετε τις επεμβάσεις που έγιναν; Πιστεύετε ότι ανταποκρίνονται στον ουσιαστικό ρόλο της εικόνας ως αντικείμενο λατρείας; Μπορείτε να σκεφτείτε εναλλακτικές προσεγγίσεις;
( Μαντώ Σωτηροπούλου, Ιούνιος 2006)

Αποφάσεις στη συντήρηση - Marc Chagall’s “Troyer”

2009-05-02T20:57:00.006+03:00

Η παρακάτω ανάρτηση από το ιστολόγιο του Jeff Peachey είναι πολύ ενδιαφέρουσα καθώς αναφέρεται σε μία περίπτωση συντήρησης αντικειμένου και τον τρόπο επιλογής της κατάλληλης μεθόδου συντήρησης. Την έχω μεταφράσει όσο καλύτερα μπορούσα, ενώ το αυθεντικό κείμενο βρίσκεται ΕΔΩ.

"jeff peachey
Marc Chagall’s “Troyer”

Μετά την επανάσταση του 1917 στη Ρωσία, η απαγόρευση των Ιουδαϊκών και Εβραϊκών δημοσιεύσεων αναστάλθηκε και πολλοί αβανγκάρντ καλλιτέχνες (μεταξύ των οποίων οι El Lissitzky, Natan Altman και Chagall) εικονογράφησαν Ιουδαϊκή ποίηση και περιοδικά. Ο Chagall δημιούργησε το εξώφυλλο, τη σελίδα τίτλου και 6 εικονογραφήσεις για το «Troyer», το οποίο είναι ένα βιβλίο ποιημάτων που αντικατοπτρίζουν τον αγώνα των Εβραίων στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια του πρόσφατου τότε Εμφυλίου Πολέμου. Οι εικονογραφήσεις του Chagall – άδεια χωριά, κηδείες και ταφόπλακες- εκφράζουν το αίσθημα κενού και απώλειας που ένιωθε και στη δική του ζωή, έχοντας μόλις χάσει τη θέση του Διευθυντή του Vitebsk Ινστιτούτου Τέχνης από τον Malevich. Αυτό ήταν ένα από τα τελευταία κομμάτια στα οποία εργάστηκε στη Ρωσία, πριν φύγει.
Τα προβλήματα συντήρησης φαινομενικά ήταν ευδιάκριτα: το μπροστινό εξώφυλλο είχε αποκολληθεί, οι συνδετήρες είχαν σκουριάσει και δημιουργούσαν φθορά στο χαρτί και το ίδιο το χαρτί ήταν αρκετά ευαίσθητο και εύθριπτο. Υπήρχαν επιφανειακοί ρύποι στο κείμενο και αρκετά μικρά σκισίματα.

Αλλά επειδή αυτό ανήκε σε έμπορο έργων τέχνης, ο προβληματισμός σχετικά με τις επεμβάσεις συντήρησης έφερε στην επιφάνεια κάποια ενδιαφέροντα θέματα σχετικά με την «προσωρινή φύλαξη» (custodianship). Προτιμώ αυτόν τον όρο από την «ιδιοκτησία» επειδή καταδεικνύει την προσωρινή φύση της σχέσης μας με τα αντικείμενα τα οποία αποκτήσαμε – στις περισσότερες περιπτώσεις θα ζήσουν περισσότερο από εμάς.
Ένας έμπορος έργων τέχνης έχει πολύ μικρή περίοδο φύλαξης- αποκτά ένα αντικείμενο με σκοπό να το πουλήσει. Οι συλλέκτες αγοράζουν αντικείμενα για πολλούς λόγους, καμιά φορά για να τα ανταλλάξουν με κέρδος σε μικρό χρονικό διάστημα, συχνά για να τα κρατήσουν περισσότερο. Οι οργανισμοί (μουσεία) τείνουν να κρατούν τα αντικείμενα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από όλους, αλλά και αυτό αλλάζει. Αυτός ο έμπορος ήθελε το εξώφυλλο να επανατοποθετηθεί, με σκοπό να πουλήσει το βιβλίο, αλλά το οξειδωμένο χαρτί και οι σκουριασμένοι συνδετήρες προκαλούσαν επίσης φθορά.
Συμβουλεύω συχνά τους εμπόρους να κάνουν το λιγότερο δυνατόν, και ειδικότερα να αποφεύγουν τις έντονες αισθητικές επεμβάσεις που θα μπορούσαν να παραπλανήσουν τους πιθανούς αγοραστές από την πραγματική κατάσταση του αντικειμένου, και να αφήσουν τον αγοραστή να αποφασίσει τι είναι το καλύτερο για το αντικείμενο. Εάν ο αγοραστής αυτού του βιβλίου ερχόταν αργότερα σε μένα, μπορεί να του πρότεινα να αφαιρεθούν οι συνδετήρες, να επιδιορθωθούν οι φθαρμένες περιοχές και να αντικατασταθούν όπου χρειάζεται από κάτι οπτικά παρόμοιο αλλά χημικά σταθερό – όπως βαμμένη κλωστή των ίδιων διαστάσεων. Και εφόσον οι συνδετήρες θα είχαν αφαιρεθεί, μία πιο προσεκτική εξέταση του χαρτιού θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί και να προτείναμε άλλες πιθανές επεμβάσεις. Αν ένας μεγάλος οργανισμός αγόραζε το αντικείμενο μπορεί να ήθελαν μία διαφορετική προσέγγιση- να αφαιρέσουν τους συνδετήρες και να το αφήσουν σε αυτή την κατάσταση για την έκθεση όλων των εικονογραφήσεων του Chagall για παράδειγμα. Αυτό θα έλυνε το πρόβλημα της ενεργής διάβρωσης των συνδετήρων και θα άφηνε τους προβληματισμούς για μελλοντική συντήρηση για αργότερα. Πειράματα θα μπορούσαν να γίνουν για τη δημιουργία ενός προστατευτικού στρώματος γύρω από τους οξειδωμένους συνδετήρες που θα μπορούσαν τότε να επανατοποθετηθούν χωρίς να προκαλέσουν παραπάνω φθορά. Για κάθε αντικείμενο υπάρχουν πολλές εναλλακτικές λύσεις συντήρησης που όλες ανταποκρίνονται στους Κώδικες Ηθικής και Οδηγίες Πρακτικής του AIC. Μερικές φορές οι αποφάσεις οδηγούνται από τις περισσότερες περιπτώσεις στις οποίες το αντικείμενο προσομοιάζει και όχι για λόγους που αφορούν το ίδιο το αντικείμενο.

Σε αυτήν την περίπτωση, πολύ λεπτές λωρίδες προστέθηκαν ενώνοντας το σκισμένο χαρτί κάτω από τους συνδετήρες χωρίς να τους αφαιρέσουμε ή να τους αλλάξουμε και το μπροστινό εξώφυλλο ενώθηκε έτσι με το πίσω. Το κείμενο καθαρίστηκε ελαφρά και τα σκισίματα επιδιορθώθηκαν. Σε αυτή την περίπτωση, η επιλογή της λιγότερο επεμβατικής μεθόδου κράτησε όλες τις φυσικές πληροφορίες ακέραιες για τον επόμενο «φύλακα» (custodian) να αποφασίσει τι είναι καλύτερο για το αντικείμενο. Είναι το καθήκον του συντηρητή να συνηγορεί για το αντικείμενο, να επιχειρεί να διατηρήσει όλες τις πληροφορίες που αυτό περιέχει και όχι να διατυπώνει κριτική σχετικά με το τι είναι ή τι δεν είναι σημαντικό στο παρόν του φιλολογικό περιβάλλον."

Ψηφιακή συντήρηση-3

2009-04-27T16:48:00.003+03:00

Επίσης ένα άρθρο που αναφέρεται στην ψηφιακή συντήρηση είναι το παρακάτω:

"Αθανάσιος Βέλιος, 2000, Η συμβολή της ψηφιακής τεχνολογίας στην συντήρηση αρχαιοτήτων και έργων τέχνης, Περιοδικό Αρχαιολογία και Τέχνες, Τεύχος 75, σελ 102-106."

Που θα το βρείτε σε μορφή pdf ΕΔΩ….

Ψηφιακή συντήρηση-2

2009-04-27T13:44:00.003+03:00

Μπορεί η ψηφιακή τεχνολογία να μας βοηθήσει να διατηρήσουμε αρχαιολογικά μνημεία σε κίνδυνό; Το τελευταίο άρθρο με τίτλο: The Past in High-Def (Το παρελθόν σε υψηλή ανάλυση) στο περιοδικό Archaeology υποστηρίζει πως ναι. Παρουσιάζεται ένα πρόγραμμα που χησιμοποιεί μεθόδους υψηλής ανάλυσης laser scanning σε μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Σκοπό έχει να βοηθήσει τους επαγγελματίες να ελέγχουν τα υπό κίνδυνο μνημεία ως προς τη διατήρησή τους αλλά και να προβάλλει την εκπαίδευση γύρω από την αξία τους.

Υποστηρίζεται επίσης ότι η αποτελεσματικότερη μέθοδος αυτή τη στιγμή για την ψηφιοποίηση τρισδιάστατων αντικειμένων είναι το laser scanning.

Μέσα από την εφαρμογή των μεθόδων αυτών οι αρχαιολόγοι ανακαλύπτουν έναν νέο τρόπο να διαβάζουν ιερογλυφικά που δεν θα ήταν ορατά με συμβατικές μεθόδους.

Ψηφιακή συντήρηση

2009-04-22T15:14:00.008+03:00

Οι νέες τεχνολογίες μας δίνουν την δυνατότητα να δημιουργήσουμε τρισδιάστατες ψηφιακές εικόνες των αντικειμένων όπως π.χ. η ψηφιακή απεικόνιση του αγάλματος της Νίκης της Σαμοθράκης του μουσείου του Λούβρου, αλλά και να επεξεργαστούμε τις εικόνες αυτές με διάφορους τρόπους, όπως σε αυτή την περίπτωση να τονίσουμε κάποια σημεία, να αλλάξουμε τα χρώματα κ.λπ.

Η ψηφιακή συντήρηση αναφέρεται στις πολλές εφαρμογές που μπορεί να έχει η ψηφιακή τεχνολογία στη συντήρηση. Μία από αυτές είναι η αισθητική αποκατάσταση. Ο πιο απλός τρόπος είναι να χρησιμοποιήσουμε ένα πρόγραμμα επεξεργασίας εικόνας όπως το photoshop για την αποκατάσταση π.χ. των απωλειών. Μία τέτοια ενέργεια για παράδειγμα σε μία τοιχογραφία μπορεί να μας δώσει την εικόνα του έργου όπως θα ήταν εάν είχε συντηρηθεί στην πραγματικότητα. Η πρακτική αυτή χρησιμοποιείται πολύ συχνά για την ψηφιακή αποκατάσταση παλιών φωτογραφιών.

Έχουν γίνει απόπειρες ψηφιακής συντήρησης σε τρισδιάστατα αντικείμενα όπως στα αγάλματα του Μιχαήλ Αγγέλου δημιουργώντας μία τρισδιάστατη ψηφιακή εικόνα με μεγάλη λεπτομέρεια που μπορεί να επεξεργαστεί.

Ακόμη παραπέρα προχώρησε μία ομάδα που δημιούργησε ένα σύστημα ψηφιακής συντήρησης, η οποία εφαρμόζεται με προβολή στο πραγματικό αντικείμενο. Έτσι ο θεατής μπορεί να βλέπει το πραγματικό αντικείμενο με τις φθορές και πάνω του να προβάλλεται η εικόνα του όπως θα ήταν εάν θα είχε συντηρηθεί.

Το κύριο πλεονέκτημα της ψηφιακής συντήρησης είναι ότι υπάρχει η δυνατότητα να επεξεργαστούμε την εικόνα με διάφορους τρόπους και να δούμε τα αποτελέσματα χωρίς να επέμβουμε στο ίδιο το αντικείμενο.

Καλό Πάσχα!!!

2009-04-14T21:11:00.002+03:00

Παρόλο που διανύουμε περίοδο διακοπών, θα προσέξατε ότι το ιστολόγιό μας συνεχίζει να ανανεώνεται! Πρόκειται να λείψω για μία βδομάδα και δεν θα κάνω αναρτήσεις, ελπίζω πως οι καλοί μου συνεργάτες θα αναπληρώσουν επάξια το κενό.
Ξαναθυμίζω τις μικρές μου προσδοκίες για τις άγιες τούτες ημέρες:
1. Να μελετήσουμε το webquest και να επανέλθουμε δριμύτεροι με απορίες και εύστοχες απαντήσεις στα ερωτήματα.
2. Να δημιουργήσουμε ωραίες αναρτήσεις γύρω από θέματα συντήρησης που μας ενδιαφέρουν.
3. Να επεξεργαστούμε τις πληροφορίες που έχουμε από την πρόοδο της δουλειάς μας στο εργαστήριο και να τις αναρτήσουμε .
Θυμηθείτε ότι η γραπτή πρόοδος πλησιάζει και όσες περισσότερες απορίες έχουν ξεκαθαριστεί μέσα μας την ημέρα εκείνη, τόσο το καλύτερο!!!
Καλές γιορτές - bijous

Εφαρμογή του Er:YAG Laser στο Ολλανδικό πορτρέτο του Βαν Hogendorp (111 × 95,5 cm2) του 1864 του J.H. Neuman για την αφαίρεση του κιτρινισμένου βερνικ

2009-04-13T04:18:00.001+03:00

Η ελαιογραφία σε καμβά υποβλήθηκε σε καθαρισμό Laser Er:YAG για την αφαίρεση
του κιτρινισμένου βερνικιού όπου είχε χρησιμοποιηθεί (Teule Rianne, 2003). Το έργο είχε ξανά συντηρηθεί , ένα τμήμα του μουσαμά είχε σκιστεί και επανενωθεί ακόμη είχαν γίνει κάποιες συμπληρώσεως στο μέτωπο του προσώπου (Teule Rianne, 2003) .

Εικόνα 1: Μερική αφερεση του στροματος βερνικιου σε ένα τμιμα του εργου της του Βαν Hogendorp(Teule Rianne, 2003).

Η χρήση διαλυτών για την αφαίρεση του κίτρινου βερνικιού ήταν ανεπιθύμητη, αφού τα χημικά θα διεισδύσουν βαθιά μέσα μέχρι τα στρώματα των χρωμάτων (Teule Rianne, 2003). Χρησιμοποιώντας ένα Laser:YAG με μια ενεργειακή 0,43 Jcm-2 τα κορυφαία στρώματα απομακρύνονται σταδιακά με 8 παλμούς (Teule Rianne, 2003). Μετά τα υπολείμματα ήταν εύκολα να αφαιρεθεί με ένα πινέλο (Teule Rianne, 2003). Οι διάφορες περιοχές δείχνουν πώς το βερνίκι μπορεί να αφαιρεθεί σταδιακα, ενώ κάθε βήμα του παρακολουθείται από τον συντηρητή (Teule Rianne, 2003). Για να αξιολογήσουμε το αποτέλεσμα του καθαρισμού, έγινε δειγματοληψία σε δυο σημεία του έργου το ένα από ανεπεξέργαστα περιοχή και το άλλο από περιοχή όπου έχει καθαριστεί με Laser (Teule Rianne, 2003). Τα εν λόγω τμήματα αυτά εξετάστηκαν και φωτογραφήθηκαν ορατό φως και με υπεριώδες (φθορισμού) (Teule Rianne, 2003). Η εικόνα από τα δυο δήγματα με υπεριώδη φωτογραφική μέθοδο μας αποκαλύπτει το πάχος του στρώματος του βερνικιού και την κατάσταση του έργου μετά τον καθαρισμό του με Laser (εικόνα 31) (Teule Rianne, 2003).

Εικόνα 2 :Yπεριώδη φωτογραφική μέθοδο η επιφάνια δυο δηγμάτων του έργου του Neuman. Το πανό δείγμα ελήφθη από μια ανεπεξέργαστη περιοχή, ενώ το αποκάτω δείγμα ελήφθη από περιοχή καθαρισμένη με την χρήση Laser. Το παχύ στρώμα βερνίκι έχει αφαιρεθεί μερικώς, και ένα λεπτό στρώμα βερνίκι παραμένει (Teule Rianne, 2003).

Teule R., Scholten H., van den Brink Oscar F., Heeren R. M.A., Zafiropulos V., Hesterman R., Castillejo M., Martín M., Ullenius U., Larsson I., Guerra L. F., Silva A., Gouveia H., Albuquerque M. B., (2003), “Controlled UV laser cleaning of painted artworks: a systematic effect study on egg tempera paint samples”, [διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο] Link

Εφαρμογή του Laser Er: YAG του «Yacht Race at Dawn» στα τέλη του 19ου αιώνα άγνωστου Αμερικανού καλλιτέχνη για την αφαίρεση τον επιφανειακών στομάτων

2009-04-13T03:55:00.000+03:00

Η ελαιογραφία σε καμβά υποβλήθηκε σε καθαρισμό με Laser Er: YAG για την αφαίρεση τον επιφανειακών στρωμάτων αιθάλης, σκόνης και υδρογονανθράκων από τις λάμπες κηροζίνης που είχαν δημιουργήσει ένα σκληρό στρώμα. Το έργο δεν είχε περαστεί ποτέ με βερνίκι. Μια πρώτη συντήρηση στο έργο πραγματοποιήθηκε το 1996 όπου υποστηρίχτηκε ο μουσαμάς με νέο λινό (μουσαμά) υπόστρωμα (φοδράρισμα) και έγινε προσπάθεια αφαίρεσης του στρώματος ρύπων με διαφόρους διαλύτες. Όμως οι διαλύτες διείσδυσαν κάτω από το στρώμα των ρύπων και προκάλεσαν φθορές στα χρωματικά στρώματα χωρίς μάλιστα να επιτευχθεί η αφαίρεση των ρυπων(Cruz A., 2000).

Εικόνα 1: (επάνω) «Yacht Race at Dawn» (όλο το έργο). Λάδι σε μουσαμά από ένα ανώνυμο Αμερικής καλλιτέχνη. Τα τμήματα ζωγραφικής του παρόντος έχουν καθαρίζονται με το Er: YAG (Cruz A., 2000).

Εικόνα 2: (δεξιά) Δύο πολύ μικρές λεπτομέρειες όπου έχει γίνει καθαρισμός στο έργο. Η πάνω εικόνα δείχνει ότι παραμένει ανέπαφη η αναγλυφικοτητα και η υφή του έργου μετά από τον καθαρισμό. Η κάτω εικόνα δείχνει πως οι λεπτομέρειες των χρωμάτων είναι άθικτες και δεν αλλοιώνονται κατά την διαδικασία καθαρισμού. Οι εικόνες αυτές τραβήχτηκαν προκειμένου να τεκμηριωθεί η αποτελεσματικότητα του λέιζερ (Cruz A., 2000).

Μια ενιαία δέσμη 10mJ παλμού Laser με 10Hz χρησιμοποιείται μαζί με την ύγρανση της επιφάνειας του έργου με μια γάζα με διάλυμα 2% NH₄⁺OH^- (Cruz A., 2000).

Cruz A., Wolbarsht M. L., Hauger S. A., (2000), “Laser removal of contaminants from painted surfaces”, Journal of Cultural Heritage, 1, New York, Department of Psychology, Duke University, Free Electron Laser Laboratory, Duke University [διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο]Link

Υπέρυθρη φωτογραφία 3- Διεισδυτικότητα

2009-04-12T17:20:00.000+03:00

Όπως πολύ σωστά ανέφερε και ο Anrw, η υπέρυθρη ακτινοβολία εμφανίζει έντονη διεισδυτικότητα στα βερνίκια, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν υποστεί γήρανση. Αυτό είναι πολύ χρήσιμο σε περιπτώσεις έντονης οξείδωσης του βερνικιού όπως στον σταυρό από τη Σαντορίνη, που είχε καλυμμένη την ζωγραφική επιφάνεια με παχύ στρώμα οξειδωμένου βερνικιού.

Η υπέρυθρη φωτογραφία μας έδωσε τη δυνατότητα να παρατηρήσουμε τη ζωγραφική αλλά και τις απώλειες χρωματικού στρώματος που υπήρχαν κάτω από το οξειδωμένο βερνίκι και δεν φαίνονταν στο ορατό.

Πηγή
-Μαριόλα Σ., Σωτηροπούλου Δ., "Η Συντήρηση ξυλόγλυπτου σταυρού από τη Σαντορίνη" πτυχιακή εργασία, Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης, ΤΕΙ Αθήνας, 2001

Υπέρυθρη φωτογραφία 2- αναγνώριση χρωστικών

2009-04-12T16:25:00.000+03:00

Η υπέρυθρη φωτογράφιση, όπως και η υπέρυθρη ανακλαστογραφία μας βοηθάει να κάνουμε μία εκτίμηση για το είδος της χρωστικής που έχει χρησιμοποιηθεί. Στις παρακάτω φωτογραφίες από το περιοδικό Gazette du bon ton του 1914, παρατηρούμε πως το σκούρο μπλε χρώμα παρουσιάζεται πιο ανοικτόχρωμο στο υπέρυθρο, συγκριτικά με το γαλάζιο. Στο περιοδικό αυτό έχουν χρησιμοποιηθεί λεπτές στρώσεις καθαρού χρώματος ίσου πάχους, χωρίς ανάμιξη χρωστικών.

Είναι πολύ πιθανό το σκούρο μπλε να είναι το μπλε της Πρωσσίας (περίπου 100% απορρόφηση) ενώ το γαλάζιο να είναι το μπλε του κοβαλτίου (περίπου 25% απορρόφηση).

Πηγή

-Sotiropoulou D., "The conservation of two volumes of the fashion magazine La Gazette du bon ton, 1914", Conservation project report, MA Conservation, Camberwell College of Arts, 2004

Υπέρυθρη φωτογραφία και οι εφαρμογές της. (Χαρτί, Ζωγραφική)

2009-04-11T04:59:00.001+03:00

Η υπέρυθρη φωτογραφία έχει αποδειχτεί πολύ πολύ χρήσιμο εργαλείο, αν και με αρκετά

απρόβλεπτα αποτελέσματα στην συντήρηση έργων τέχνης και ιδιαίτερα στην εξέταση

πινάκων ζωγραφικής, αγιογραφιών σε καμβά ή σε ξύλο, υφασμάτων, δερμάτων και

περγαμηνών γιατί πολλά είδη χρωστικών αντανακλούν την υπέρυθρη ακτινοβολία

σε διαφορετικό βαθμό η κάθε μία, αν και οπτικά μπορεί να είναι παρόμοιες.

Χαρτί:

Είναι πολύτιμη η συμβολή της υπέρυθρης φωτογραφίας στην αποκρυπτογράφηση

δυσδιάκριτων κειμένων λόγω της φθοράς από το χρόνο και την εναπόθεση ρύπων.

Αποκαλύπτονται κείμενα τα οποία έχουν μαυρίσει, αν και η επιτυχία αυτής της μεθόδου

εξαρτάται από την κατάσταση του χαρτιού. Εμφανίζονται καθαρά στοιχεία που έχουν

ξεθωριάσει λόγω του ότι στις ίνες του χαρτιού παραμένουν πάντα ίχνη των

χρωστικών που χρησιμοποιήθηκαν για τη γραφή του κειμένου.

Ζωγραφική:

Επιπλέον η διεισδυτική ικανότητα της υπέρυθρης ακτινοβολίας μπορεί να

χρησιμοποιηθεί για την καταγραφή λεπτομερειών καλυμμένων με ημιδιαφανές

βερνίκι (λόγω της φθοράς από το χρόνο) και την αναγνώριση και

εντοπισμό των τυχόν επιζωγραφίσεων και παλαιότερων επεμβάσεων. Οι

επιζωγραφίσεις γίνονται ορατές με υπέρυθρο φιλμ μόνο εφόσον δεν

παρεμβάλλεται ανάμεσα στο αρχικό έργο και την επιζωγράφιση ενδιάμεσο στρώμα

προετοιμασίας. Τα βερνίκια τα οποία έχουν κιτρινίσει από το χρόνο με την

υπέρυθρη φωτογραφία παρουσιάζονται άχρωμα και διαφανή.

Ο Toch το (1935) απέδειξε ότι η διεισδυτικότητα της υπέρυθρης

ακτινοβολίας μεγαλώνει όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία ενός έργου ζωγραφικής

λόγω του γεγονότος ότι ο δείκτης διάθλασης αυξάνει με το χρόνο.

Με δεδομένο το ότι οι χρωστικές σπάνια χρησιμοποιούνται σε καθαρή μορφή

αλλά συνήθως είναι μίγματα διαφόρων χρωστικών με διαφορετικές ιδιότητες

αντανάκλασης της υπέρυθρης ακτινοβολίας, καθώς και το γεγονός της

αποκάλυψης ημερομηνιών, του αρχικού σχεδίου ή σημειώσεων του καλλιτέχνη,

η έγχρωμη υπέρυθρη φωτογραφία μπορεί να αποτελέσει το μέσο της ταυτοποίησης

των έργων ζωγραφικής.

Σε έργα ζωγραφικής που έχουν γίνει σε καμβά ή σε λεπτές ξύλινες επιφάνειες,

ένας αποτελεσματικός τρόπος για την καταγραφή επιζωγραφίσεων είναι με τη

φωτογράφιση του πίσω μέρους του πίνακα αφού φωτιστεί με δυνατό φως το

μπροστινό μέρος του. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε άμεση καταγραφή

του φθορισμού (Luminecence).

Η αξία της υπέρυθρης φωτογραφίας στην συντήρηση έργων τέχνης εκτός

των άλλων έγκειται στο γεγονός ότι αποτελεί μια εντελώς ακίνδυνη μέθοδο για

την έρευνα και μελέτη έργων τέχνης διότι δεν προκαλεί φθορές και αλλοιώσεις

στην επιφάνεια ή τη δομή των υλικών τους.

Βιβλιογραφία:

Κοντογεώργης Αριστείδης, 1999, Υπέρυθρη Φωτογραφία, 2^η Έκδοση

Βελτιωμένη, Εκδόσεις: ΙΩΝ, Αθήνα, σελ: 163, 164

Αντιµετώπιση των φθορών του βιβλιακού και αρχειακού υλικού

2009-04-11T04:35:00.000+03:00

Σε πολλά κράτη, πλην της χώρας µας, εξειδικευµένα χηµικά, φυσικά, βιολογικά εργαστήρια, στα διάφορα κέντρα έρευνας και µελέτης του βιβλίου, αναπτύσσουν πολύµορφες µελέτες και έρευνες. Υπάρχουν προγράµµατα µε αυστηρό χρονοδιάγραµµα, που αποσκοπούν, σε εθνικό αλλά και σε διεθνές επίπεδο, στην εξακρίβωση των παθογόνων παραγόντων των ποικίλων φθορών του βιβλίου και του χαρτιού, στη σωστή και αποτελεσµατική αντιµετώπισή τους, στην κατασκευή νέας βελτιωµένης ποιότητας χαρτιού για όλες τις χρήσεις. Η UNESCO, η Commission των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, καθώς και πολλοί άλλοι διεθνείς οργανισµοί και ινστιτούτα, έχουν ευαισθητοποιηθεί αρκούντως τις τελευταίες δεκαετίες. Η "ISO" (International Standard Organisation), στο πλαίσιο αυτού του προβληµατισµού συνέστησε µία διεθνή επιτροπή εργασίας, προεδρευοµένη από το σουηδό καθηγητή Olof Bethge, µε σκοπό να συντάξει διεθνείς προδιαγραφές, πέραν των εθνικών που υπάρχουν σε πολλά κράτη, για την κατασκευή µίας νέας ποιότητας χαρτιού µακράς διάρκειας, και να εκδόσει σχετική διεθνή Norma (Information and Documentation. Physical keeping of Documents: Paper for Documents. Specification for Permanence). Η επιτροπή συνεστήθη τον Νοέµβριο του 1989. Στόχος της επιτροπής είναι να κατασκευασθεί ένας νέος τύπος χαρτιού, που θα συστήνεται σ’ όλους τους χρήστες χαρτιού, και ιδιαίτερα στους συντηρητές, βιβλιοθηκονόµους, αρχειονόµους, τυπογράφους, εκδότες, συγγραφείς, µουσεία κ.ά. Η NORMA αυτή προγραµµατίσθηκε να δηµοσιευθεί εντός του πρώτου εξαµήνου του 1993. Ο νέος αυτός τύπος-ποιότητας χαρτιού (Permanent Paper) θα έχει µεγάλη διάρκεια ζωής, θα είναι ουδέτερο (7,5-10 ΡΗ) θα έχει µεγάλη χηµική σταθερότητα και θα αντιστέκεται στις προσβολές µικροβίων. Θα κατασκευάζεται από ίνες βάµβακος, λινού και άλλων παρόµοιων υλικών, µε καθαρή και χηµικά σταθερή κυτταρίνη. Θα είναι 100% χηµικός πολτός. Δεν θα περιέχει, πιθανώς, Azzurants optiques, που χρησιµοποιούνται για την καλή οπτική εµφάνιση, όπως επίσης και Lignine, στην οποία οφείλεται, κατά κύριο λόγο, η φωτοαποσύνθεση της κυτταρίνης του ξύλου. Το ποσοστό των µεταλλικών αλάτων θα είναι ελεγχόµενο. Θα έχει ικανή εναποθήκευση σε ανθρακικό ασβέστιο, για να έχει τη δυνατότητα αντιµετώπισης της οξύτητας. Δεν θα έχει θαµπότητα, θα κολλαρίζεται µε ουδέτερη κόλλα, για να έχει την
απαιτούµενη παγιότητα και ελαστικότητα.

Αποσπασμα απο το κειμενο: Β. Πελτίκογλου,Προσπάθειες για την αντιµετώπιση των φθορών του βιβλιακού και αρχειακού υλικού και την εξασφάλιση µεγαλύτερης
διάρκειας ζωής τους, ΑΡΧΕΙΑΚΑ ΝΕΑ / 8 (ολο το pdf για να το κατεβάσεται ειναι εδω...)

Εκδοτικά Τυπογραφικά Σήματα Βιβλίων του Ελληνικού Κόσμου

2009-04-10T17:43:00.001+03:00

Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη παρουσιάζει το νέο βιβλίο του Κωνσταντίνου Στάϊκου Εκδοτικά Τυπογραφικά Σήματα Βιβλίων του Ελληνικού Κόσμου (1494-1850) το οποίο θα προλογίσει ο καθηγητής κ. Γεώργιος Μπαμπινιώτης στο Cotsen Hall. Η παρουσίαση συνοδεύεται από έκθεση βιβλίων της Γενναδείου με αντιπροσωπευτικά δείγματα της θεματικής της έκδοσης.
Η εκδήλωση πραγματοποιείται χάρη στην ευγενική χορηγία του Κοινωφελούς Ιδρύματος Κοινωνικού και Πολιτιστικού Κέντρου.
Διάρκεια έκθεσης έως 30 Ιουνίου 2009 Ωρες: Δευτέρα - Παρασκευή 9.00 - 17.00 Πέμπτη έως 20.00 Σάββατα 9.00 - 14.00

Θειικό αργίλιο στην παρασκευή του χαρτιού. (Αυτοκαταστροφή του χαρτιού)

2009-04-09T16:33:00.000+03:00

Το εσωτερικό κολλάρισμα των χαρτιών αρχικά γινόταν με άμυλο ρυζιού ή σιταριού και αργότερα με ζελατίνη, ενώ από τις αρχές του 18ου αιώνα γινόταν με ένα διάλυμα ζελατίνης και στυπτηρίας, αργότερα και κολοφωνίου το οποίο καθιστούσε το χαρτί όξινο. Χρησιμοποιούσαν και θειικό αργίλιο, το οποίο παρουσία υγρασίας και νερού διαλύεται, αποσυντίθεται δημιουργώντας υδροξείδια του αργιλίου και θεϊκό οξύ. Η στυπτηρία κάποιες φορές προκαλεί υδρόλυση:

Τα σύγχρονα χαρτιά από ξυλοκυταρίνη κολλαρίζονται σε όξινο περιβάλλον με κολοφώνιο. Επίσης, προστίθεται και θειώδες Αργίλιο, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται καθιζήματα.

Το δεκαοκταϋδρικό θειικό αργίλιο,
(χρησιμοποιείται στην χαρτοποιία) , είναι το ποιο κοινό ευδιάλυτο άλας του αργιλίου. Παρασκευάζεται με διάλυση βωξίτη σε θειικό οξύ. Το άλας είναι όξινο σε υδατικό διάλυμα. Σε νερό, το ιόν του αργιλίου σχηματίζει ένα σταθερό υδατοσύμπλοκο,
, το οποίο στην συνέχεια υδρεύεται.

Το θειικό αργίλιο και παρόμοιες όξινες ενώσεις αναμεμιγμένες με υλικά όπως ο πηλός και το κολοφώνιο προσθέτονται στο χαρτί για να βελτιώσουν τα εκτυπωτικά χαρακτηριστικά του. Όμως οξέα διασπούν τις κυταρινικές ίνες του χαρτιού, προκαλώντας έτσι με τον καιρό την αποσάθρωση του χαρτιού. Η βιβλιοθήκη του Κογκρέσου των Η.Π.Α. εκτιμά ότι το 25% της συλλογής της είναι εύθρυπτο επειδή το χαρτί έχει αποσαρωθεί με αυτόν τον τρόπο. Ως εναλλακτική λύση στην παραγωγή χαρτιού έχει προστεθεί η αντικατάσταση του θειικού αργιλίου από μια βασική ουσία όπως το ανθρακικό ασβέστιο.
Μεγάλες ποσότητες θειικού αργιλίου χρησιμοποιούνται στην χαρτοβιομηχανία. Τα τυπογραφικά χαρτιά χρειάζονται την προσθήκη διαφόρων υλικών, όπως είναι ο πηλός και το κολοφώνιο (μια ρητίνη δέντρων), για βελτίωση της ικανότητας του χαρτιού να συγκρατεί το μελάνι χωρίς αυτό να απλώνει. Κολλοειδή αιωρήματα (αιωρήματα εξαιρετικά λεπτών σωματιδίων) πηλού και κολοφώνιου σε νερό θρομβώνονται πάνω στις ίνες του χαρτιού παρουσία θειικού αργιλίου. Όμως το ιόν αργιλίου κάνει τα χαρτιά όξινα, οπότε αυτά με τον καιρό αυτοκαταστρέφονται.
Το θειικό αργίλιο χρισιμοπιήται και στην επεξεργασία των υγρών αποβλήτων της χαρτοποιίας. Σε τέτοια απόβλητα προστίθεται θειικό αργίλιο μαζί με μια βάση, όπως π.χ. υδροξείδιο του ασβεστίου, οπότε σχηματίζεται ένα ζελατινώδες ίζημα υδροξειδίου του αργιλίου.

Κολλοειδή σωματίδια πηλού και άλλων ουσιών προσκολλώνται πάνω στο ίζημα, το οποίο στην συνέχεια διηθείται από το νερό. Η ίδια διαδικασία αποτελεί ένα από τα στάδια καθαρισμού της δημόσιας ύδρευσης. Κατ’αυτήν τη διαδικασία απομακρύνονται κολλοειδή σωματίδια πηλού και μερικά βακτήρια.
Το υδροξείδιο του αργιλίου είναι επαμφοτερίζον. Με οξέα, το υδροξείδιο του αργιλίου δρα ως βάση, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα υδροξείδια μετάλλων. Η αντίδραση είναι απλός μια εξουδετέρωση.

Με βάσεις, το υδροξείδιο του αργιλίου δρα ως οξύ και σχηματίζει ένα υδροξοϊόν (τετραϋδροξοαργιλικό ιόν, που συνήθως ονομάζεται απλά αργιλικό ιόν).
Η επαμφοτερίζουσα συμπεριφορά του υδροξυλίου του αργιλίου αντανακλά τον εν μέρει μη μεταλλικό χαρακτήρα του αργιλίου.

Βιβλιογραφία:
Ebbing D. D., Gammon S. D., μετάφραση: Κλούρας Ν. Δ., 2002, Γενική Χημεία, έκτη έκδοση, εκδόσεις Τραύλος: Αθήνα.
Πελτίκογλου Β., Σκεπαστιανού Μ., Τζιαμτζή Χ., Χατζιγεωργίου Β., Χούλης Κ., 2000, Διατήρηση και συντήρηση των βιβλιακών και αρχειακών συλλόγων, Παπαχαραλάμπειος δημόσια κεντρική βιβλιοθήκη Ναυπάκτου, Ναύπακτος

Anrw...

Συντήρηση Εικόνας

2009-04-08T23:37:00.000+03:00

"Ο Άγιος Νικόλαος"

Η εικόνα πριν από τη συντήρηση & η αποτύπωσή της

Anrw....

Ψηφιδωτές Φορητές Εικόνες

2009-04-08T21:33:00.000+03:00

Οι φορητές εικόνες φτιαγμένες με τη μέθοδο της ψηφιδογραφίας είναι πολύ σπάνιες. Έχουν ως υποστήριγμα το ξύλο, όπως και οι ζωγραφιστές, αλλά η αγιογράφηση έχει γίνει με πολύ μικρές ψηφίδες και με φορέα το κερομάστιχο. Το μέγεθός τους είναι συνήθως μικρό και πολλές από αυτές φέρουν μεταλλική διακόσμηση. Πρόκειται για εικόνες εκπληκτικής λεπτομέρειας, καθώς οι ψηφίδες είναι τόσο μικρού μεγέθους που μοιάζουν σαν να έχουν ζωγραφιστεί.

Πηγές:
- Βοκοτόπουλους Παν., Ελληνική Τέχνη, Βυζαντινές εικόνες (1995), Εκδ. Αθηνών
- Πανσελήνου Ναυσικά, Βυζαντινή Ζωγραφική, η βυζαντινή κοινωνία και οι εικόνες της, (2000) εκδόσεις Καστανιώτη
- Δικτυακός τόπος Βυζαντινού μουσείου :
http://www.byzantinemuseum.gr/collections/eikonon.swf

Επιζωγραφίσεις

2009-04-02T01:05:00.001+03:00

Ακολουθήστε το link στα δεξιά για να παρακολουθήσετε τις διαφάνειες του μαθήματος της Δευτέρας, διαβάστε το κείμενο και ανατρέξτε στις πηγές που δίδονται.

Αναφέρετε τις ηθικές παραμέτρους για την αφαίρεση ή μη μιας επιζωγράφισης.
Πως κρίνετε την επέμβαση αφαίρεσης που πραγματοποιήθηκε στην παραπάνω εικόνα;
(σελ.199, βιβλίο ΤΕΕ Συντήρησης έργων Τέχνης, τ.Β΄)

Παρουσίαση εργασιών - έκθεση

2009-04-01T21:28:00.001+03:00

Στην έκθεση αλλά και στο blog μπορείτε να παρουσιάσετε τη δουλειά σας στο εργαστήριο.
Σας δίνω ένα μικρό "πρότυπο" που περιέχει εικόνα μαζί με κείμενο, αλλά η δική σας δουλειά μπορεί να εμπλουτιστεί με στοιχεία που εσείς θεωρείτε σημαντικά. Οι νέες ιδέες για τον τρόπο παρουσίασης είναι ευπροσδεκτες!!!

Συντήρηση Εικόνας

2009-03-27T17:11:00.000+02:00

Η εικόνα πριν από τη συντήρηση & η αποτύπωσή της

Προς τους συντάκτες

2009-03-18T12:39:00.001+02:00

Όσοι λάβατε πρόσκληση και θέλετε να γίνετε συντάκτες, μπορείτε να δημοσιεύετε αναρτήσεις με κείμενο και φωτογραφίες από τη δουλειά σας στο εργαστήριο αλλά και οτιδήποτε αφορά στη συντήρηση και θεωρείτε ενδιαφέρον. Στη δημοσίευση των φωτογραφιών είναι καλύτερο να γίνεται πρώτα συμπίεση για να μην φορτώνουμε το blog. Μπορείτε επίσης να ανεβάσετε και αρχείο powerpoint, μέσω του Googledocs, και πάλι όμως μετά από συμπίεση των εικόνων.
Καλή αρχή!

Συντήρηση φορητής εικόνας- Παρουσίαση 09/03/09

2009-03-11T10:52:00.001+02:00

Στο site υπάρχει η παρουσίαση του 1ου μαθήματος.
Στο 1ο μάθημα ασχοληθήκαμε με τις φθορές στο ξύλο της εικόνα και συζητήσαμε κάποιους προτεινόμενους τρόπους αντιμετώπισης. Ότι απορίες ή σχόλια έχετε μπορείτε να τα δημοσιεύσετε εδώ

Webquest για τη συντήρηση φορητής εικόνας

2009-03-05T14:18:00.001+02:00

Για όσους ενδιαφέρονται υπάρχει διαθέσιμο ένα WebQuest με θέμα τη μελέτη περίπτωσης για τη συντήρηση φορητής εικόνας. Δημιουργήθηκε στα πλαίσια του μαθήματος "εκπαιδευτική τεχνολογία" και σκοπό έχει την πλοήγηση μέσω ενός αρχείου powerpoint και χρησιμοποιώντας τις κατάλληλες ηλεκτρονικές πηγές που δίδονται μέσω υπερσυνδέσμων, για την απάντηση συγκεκριμένων ερωτημάτων όπως στην διαφάνεια

Όποιος επιθυμεί να το χρησιμοποιήσει μπορώ να του το στείλω ηλεκτρονικά. Στείλτε e-mail στο mantosot@gmail.com. Η μεταφόρτωση στο blog δεν είναι εφικτή εξαιτίας των συνοδευτικών αρχείων που είναι απαραίτητα για τη σωστή λειτουργία του προγράμματος.
Για τους εκπαιδευτικούς υπάρχει διαθέσιμη σελίδα καθηγητή.
Τα σχόλιά και οι απαντήσεις σας θα με βοηθήσουν στη βελτίωση του προγράμματος που είναι πρωτόλειο.

Πόσο "ανοικτή" είναι η συντήρηση;

2009-03-04T12:20:00.003+02:00

Στο Smithsonian's Lunder Conservation Center λειτουργεί εργαστήριο συντήρησης εξειδικευμένο σε πέντε τομείς: πίνακες, χαρτί, αντικείμενα λαϊκής τέχνης, γλυπτά και ξυλόγλυπτες κορνίζες. Εκεί γίνεται συντήρηση και αποκατάσταση των αντικειμένων για τις ανάγκες της συλλογής. Το αξιοπερίεργο σε αυτό το εργαστήριο είναι ότι είναι ανοικτό για το κοινό: Υπάρχει τζαμαρία που επιτρέπει στον επισκέπτη να παρατηρεί τους συντηρητές την ώρα που αυτοί εργάζονται δίδοντας έτσι στο απλό κοινό διαφάνεια και πρόσβαση στις εξειδικευμένες εργασίες συντήρησης.
Η εμπλοκή του κοινού στις εργασίες συντήρησης είναι κάτι το οποίο έχει συζητηθεί πολύ και έχουν γίνει προσπάθειες πραγματοποίησής του. Συγκεκριμένα, στη Μεγάλη Βρετανία αναφέρθηκε σαν βασικός στόχος για την βελτίωση στην εκπαίδευση της συντήρησης κατά την πρόσφατη ανακοίνωση του Icon
όπου υποστηρίζεται ότι η πολιτιστική κληρονομιά θα εξαφανιστεί εάν δεν συμμετάσχει το κοινό στη συντήρησή της.
Προγράμματα όπως το adopt a book της British Library ή το Deliberately Concealed Garments Project του Textile Conservation Center έχουν ως σκοπό την εμπλοκή του κοινού στη συντήρηση και την κατανόηση του έργου των συντηρητών, που για τους πολλούς είναι κάτι πολύ εξειδικευμένο.

Τί πιστεύετε για την εμπλοκή του κοινού στο έργο της συντήρησης;

Με βάση την εμπειρία σας από την επαφή με πολιτιστικούς φορείς, πιστεύετε ότι κάτι τέτοιο είναι δυνατό να γίνει και στον Ελληνικό χώρο;

Καλωσηρθατε!!!

2009-02-17T19:03:00.000+02:00

Καλωσήρθατε στο ιστολόγιό μου.